Creatief met nachtfotografie: sterrensporen

Er komen heel wat uitdagingen op je pad wanneer je je aan nachtfotografie waagt. Zeker wanneer je gaat voor foto’s van de sterrenhemel. Heb je bijvoorbeeld weleens gehoord van sterrensporen?

De bewegende aarde is daar één van. Je moet sterren dus eigenlijk zien als een bewegend onderwerp. Als je met een lange sluitertijd aan de slag gaat, kan het zijn dat je die beweging van de aarde in beeld kunt brengen, met sterrensporen!

sterrensporen, nachtfotografie

Twee manieren om sterrensporen te fotograferen

Je kunt sterrensporen op een aantal manieren in beeld brengen. Eén manier is door te kiezen voor hele lange sluitertijden. Doordat je de foto lang belicht, en de sterren niet stilstaan, zie je ze als een streep in je foto. Hoe langer de sluitertijd, hoe langer het sterrenspoor. Je kunt ook verschillende foto’s maken, met een bepaald interval, en deze later samenvoegen. Op deze manier kun je de sporen vaak langer maken en daarbij de voorgrond ook duister houden. Bovendien kan je camera dit beter aan. We leggen uit hoe je dit doet.

Wat heb je nodig voor je foto’s van sterrensporen?

Een goede voorbereiding is natuurlijk, als altijd, het halve werk, dus hier een kleine checklist.

  • Een camera waarop je de instellingen handmatig kunt maken.
  • Een volle batterij (en een backup)
  • Een SD kaart met voldoende ruimte en eventueel extra kaarten. Fotograferen in RAW is aan te raden
  • Een groothoekobjectief. Hoe groter de hoek (en kleiner de brandpuntsafstand), hoe grootser en indrukwekkender het resultaat. Tussen 10 en 20 mm is ideaal
  • Een statief
  • Eventueel een afstandsbediening voor de sluiter

Begin op tijd

Je wil een mooie plek uitzoeken waar je je compositie kunt maken. Daar moet je je statief opzetten en het jezelf enigszins gemakkelijk maken om een aantal uren door te brengen. Dat is gemakkelijker als het nog niet pikdonker is. Bovendien wil je graag één foto die gemaakt is tijdens het blauwe uur, wanneer het nog niet pikdonker is. Op die manier kun je je voorgrond mooi zichtbaar maken, wat een mooi effect heeft bij het samenvoegen. Kom dus iets voor zonsondergang.

Kies een interessante voorgrond

Om je foto schaal te geven is een sterke voorgrond een waardevolle toevoeging. Op die manier heb je een vast, stilstaand element in je foto dat direct ook perspectief biedt voor de grootsheid van de sterrenhemel. Een gebouw of rotspartij is hier goed geschikt voor, omdat die geen enkele beweging vertonen en dus scherp in je foto komen.

De juiste instellingen voor sterrensporen

Je kunt in het donker niet scherpstellen, en als je je camera op automatisch zet zal de autofocus blijven zoeken. Zet de camera dus op handmatig, ook de focus, Zet de focus op ‘oneindig’. Pas ook op met de belichtingsmeters, want de foto is flink onderbelicht maar dat is ook de bedoeling. Je kunt de camera overigens ook op Bulb zetten, dan bepaal je helemaal handmatig hoe lang de sluiter open blijft. Het diafragma zet je zo open mogelijk, zeker wanneer je met een groothoeklens werkt. Een andere lens zou wellicht een te kleine scherptediepte hebben en je wil zoveel mogelijk scherp. Zet je sluiter op 30 seconden, of in Bulb hou je deze maximaal een minuut open. Hou je de sluiter langer open in Bulb, dan kan de sensor te warm worden.Zet de ISO hoe je ‘m wil, zo hoog mogelijk zonder dat de foto te korrelig wordt. Dat is per camera verschillend. Denk ook aan je witbalans, al kun je die later nog bijstellen als je in RAW fotografeert. Maak een aantal testfoto’s tot je de instellingen goed hebt en wis ze dan weer, om verwarring achteraf te voorkomen. Gooi je voorgrond foto niet per ongeluk weg!

Fotografeer interval foto’s

Stel je camera in op intervals en zorg ervoor dat een nieuwe direct begint zodra de vorige gemaakt is. Zorg dat je niet met lampen in de buurt van je camera komt. Zet ook je LCD scherm uit, want deze vraagt veel van je batterij en omdat je van je camera afblijft, heb je deze ook niet nodig. Fotografeer in totaal ongeveer twee uur voor een goed resultaat. Neem ook een paar zwarte foto’s, met de lensdop erop. Dat is handig voor de nabewerking.

sterrensporen, nachtfotografie

Nabewerken

Kies eerst je voorgrond foto. De belichting van de lucht kun je vergeten, het gaat om je voorgrond. Bewerk deze in Lightroom of Photoshop tot je er tevreden over bent.
Pak vervolgens je eerste sterren foto. Bewerk ‘m zoals je wil. Je kunt de voorgrond hierin laten voor wat ‘ie is, het gaat om de sterren. Pas dezelfde bewerkingsinstellingen toe op de andere foto’s en exporteer ze allemaal als Jpeg.
Open nu gratis software als StarStax of Startrails. Natuurlijk kun je ook in Photoshop aan de gang gaan, maar deze software is speciaal ontwikkeld voor dit doel en werkt eenvoudig. Je uploadt de donkere en lichte foto’s apart. Je kunt er ook voor kiezen om de voorgrond foto (de lichte) later in Photoshop toe te voegen, zodat je meer kanten op kunt in de nabewerking.
Kies je ervoor om de voorgrond foto in Photoshop toe te voegen (door een laagmasker), dan kun je dat nu doen. Deze optie is meer werk, maar aan te raden wanneer de lucht in je voorgrond foto heel licht is.

Je foto is klaar. Een sterrenspoor, die de beweging van de aarde verraadt!