Filters! Welke zijn er en wat doen ze?

Je hebt misschien weleens de discussie gelezen over UV filters. Wel of niet, ter bescherming van je voorste lens of onzin? Maar er zijn nog veel meer filters, die je foto’s wellicht een stuk interessanter kunnen maken.

UV filters zijn waarschijnlijk de meest bekende filters. Niet eens zozeer vanwege de filtering van het uv licht, want sinds de komst van de digitale camera is dat eigenlijk niet echt meer nodig. Voor een groter deel vanwege de bescherming van het  voorste lenselement. Die discussie laten we even aan ons voorbij gaan, maar laten we eens kijken naar de andere filters die er op de markt zijn. Wat doen ze en heb je ze nodig? Dit zijn de meest gebruikte.

online fotografie cursus, fotografie cursus, online fotografie cursus gevorderden

UV filter

Het UV filter houdt, net zoals zonnebrillen, UV straling tegen. In het analoge tijdperk werden deze UV filters veelvuldig gebruikt. UV stralingen hebben namelijk de eigenschap om wazige en/of mistige plekken in een analoge foto te creëren. Dit komt voornamelijk in analoge foto’s met een blauwe lucht voor. Door het gebruik van een UV filter wordt de UV straling tegen gegaan en worden foto’s helderder. Digitale camera’s, waar de sensor de basis is van de foto, hebben vrijwel geen last van UV licht. Om die reden zijn deze filters dus eigenlijk overbodig. Wel worden ze veel gebruikt als beschermingsfilter, omdat het effect op de foto klein is en de prijs redelijk vriendelijk.  Maar veel fotografen gebruiken voor die bescherming een lenskap.

Beschermfilters

In plaats van UV filters kun je een beschermfilter kiezen. Dit is een lensfilter dat de lens beschermt tegen tegen stof, zand en andere schadelijke stoffen die een lens kunnen beschadigen. Doordat de kleur van de foto bij het gebruik van een beschermfilter niet wordt beïnvloed, kan een beschermfilter permanent op de lens blijven.

ND filter / grijsfilter

Dit filter is eigenlijk een soort ‘gordijn’ wat je voor je camera plaatst en wat een hele hoop licht weghaalt. Het is een, zoals de naam al zegt, grijs filter. Je kunt er wel doorheen kijken, maar in welke mate verschilt per filter. ND filters zijn er in verschillende soorten, variërend van 1 stop onderbelichting tot 20 stops onderbelichting.
Met ND filters kun je bijvoorbeeld fotograferen met lange sluitertijden.
Lees daarvoor ook: Sluitertijd: wat kun je ermee doen? en Sluitertijd: wat kun je ermee doen? Deel 2

ND-grad filter / grijsverloopfilter

Dit filter werkt eigenlijk hetzelfde als het grijsfilter, maar dan is hij maar voor de helft grijs. Misschien heb je het zelf ook wel eens gemerkt; bij landschappen komt je lucht vaak overbelicht uit op je foto. Je plaatst het grijze gedeelte over de lucht heen. De onderkant is ‘gewoon’ doorzichtig, dus het landschap blijft hetzelfde belicht. Op deze manier valt er een hoop contrast tussen de lucht en het landschap weg, en kun je de juiste belichtingsinstellingen kiezen.

Polarisatiefilters

Een polarisatiefilter, ook wel polafilter genoemd, is een filter welke spiegelingen uit oppervlaktes weg kan nemen. Denk hierbij aan spiegelingen in het water of de reflecties in een raam. Ook heeft een polarisatiefilter ook de eigenschap dat het de kleurverzadiging in een foto verhoogd waardoor het blauw (van bijvoorbeeld een lucht) blauwer wordt en groen (van bijvoorbeeld gras) groener wordt. Een polarisatiefilter kun je altijd draaien, om het effect van het filter aan te passen. Afhankelijk van de sterkte van het licht en de manier waarop het licht op je lens valt, verandert het hele effect.

Infrarood filters

Door een infraroodfilter voor een lens te plaatsen worden infraroodstralen vastgelegd. Dit geeft een speciaal effect aan de foto aangezien het filter alleen infraroodstralen doorgeeft aan het film of de sensor. Het effect is heel spookachtig, een beetje als röntgen.. Vooral voor creatieve toepassingen, want de foto’s zijn alles behalve natuurgetrouw.