Sweet spot: wanneer is jouw lens het scherpst

Elk objectief of lens is het scherpst bij een bepaalde diafragma opening. Dat noem je de ‘sweet spot’ van die lens.

Welke diafragma opening dat is, is bij ieder objectief anders. Hoe zit het, en hoe weet je wat de ‘sweet spot’ is van jouw objectief?

sweet spot, lens, objectief

Sweet spot is niet voor elk objectief hetzelfde

Over het algemeen kan worden gezegd dat een objectief het beste presteert bij een diafragma opening van f/8 tot f/11. Maar je kunt zelf uitzoeken wat de precieze diafragma opening is waarbij jouw objectief het scherpst is. Allereerst is het handig om uit te zoeken wat de grootste diafragma opening van je objectief is. Dat staat er vaak op, meestal op de rand net naast de lens, ongeveer zo omschreven: 1:3.5-5.6. Deze getallen betekenen dat de maximale diafragma opening helemaal uitgezoomd f/3.5 is. Helemaal ingezoomd is dat f/5.6.

Probeer eerst de ‘standaard’ sweet spot

De ‘standaard regel’ om de sweet spot te vinden, is als volgt. Je neemt de grootste diafragma opening, die wordt aangegeven in f/stops. Daar ga je twee stops vandaan, waarbij je het diafragma minder groot maakt. Bij f/3.5 is twee stops ervandaan een ‘sweet spot’ van f/7. Maar zoals altijd is niets ‘gemiddeld’, dus het is de moeite waard om eens uit te zoeken waar het exacte sweet spot van jouw objectief ligt, zeker wanneer je een bepaald objectief veel gebruikt. Let op: de sweet spot heeft niets te maken met scherptediepte. Hierbij is de achtergrond soms expres onscherp (bij een kleine scherptediepte), en het heeft ook te maken met de diafragma opening, maar het is niet hetzelfde.

cursussen, online cursus fotografie

Test de sweet spot van jouw lens

Zet je camera op een statief en stel je camera in op diafragmaprioriteit. De bedoeling is dat je een aantal keer dezelfde foto maakt, met verschillende diafragma openingen. Om niet teveel in de war te raken met scherptediepte, kun je het beste je camera niet te dicht bij het onderwerp zetten. Hoe groter je brandpuntsafstand, hoe kleiner scherptediepte is, dus houd dat ook in je achterhoofd. Begin met de grootste opening (laagste getal) en zet bij elke volgende foto het diafragma één stop verder dicht (op de meest camera’s is dat 3 klikjes). Maak elke keer een foto, tot je alle diafragma openingen hebt gehad. Wanneer je klaar bent, zet je de foto’s op de computer. Het is veel gemakkelijker en nauwkeuriger om je foto’s op een groter beeld te beoordelen. Bekijk de foto’s in zijn geheel, maar zoom ook 100% in. Doe dat op het punt waarop je scherpgesteld hebt, maar ook bij de randen. Uiteraard kun je deze test op verschillende brandpuntsafstanden uitvoeren.

sweet spot, lens, objectief

Sweet spot gevonden

Weet je waar de ‘sweet spot’ van jouw objectief ligt? Dan kun je er nu mee aan de slag. Natuurlijk wil dat niet zeggen dat je alleen nog maar met deze diafragma opening fotografeert. Soms wil je misschien de scherptediepte aanpassen, en dan zul je moeten het diafragma anders in willen stellen. Of bij heel weinig licht wil je misschien het maximale gebruiken door je lens zo ver mogelijk open te draaien. Maar het is goed om in je achterhoofd te hebben waar je objectief de beste prestaties levert!