Ziet zonsopgang er anders uit dan zonsondergang op foto’s?

We hebben het in fotografie vaak over de gouden uren, omdat dan het licht zo mooi is. Die momenten na zonsopgang en net voor zonsondergang. Maar kun je eigenlijk het verschil zien tussen de twee?

Ziet zonsopgang er anders uit dan zonsondergang op foto’s? Dat is een interessante vraag vanuit fotografie oogpunt. Als er verschil in zit, zouden we verschillende soorten foto’s moeten kunnen maken. En als fotografen houden we wel van een uitdaging, toch?

zonsopgang, zonsondergang, gouden uren

Ziet zonsopgang er anders uit dan zonsondergang?

Er zijn verschillen. Of je die op zou merken als je blind gedropt zou worden zonder te weten hoe laat het is, is maar de vraag. Maar als fotograaf kun je er misschien wel wat mee.

Er is een onderzoek!

Volgens een onderzoek van de Cambridge universiteit zijn de ‘twilight fenomenen’ identiek aan het andere uiteinde van de dag. Optisch, gelet op kleuren en lichtsterkte, is er geen verschil. Het eerste verschil ligt vooral in onze menselijke eigenschappen.

Het is niet ingewikkeld

Aan het einde van de dag zijn onze ogen volledig gewend aan het daglicht. Ze hebben hier immers de hele dag aan blootgesteld gestaan. Onze ogen zijn bovendien moe, want hebben ze al de hele dag gebruikt. Wanneer het licht vervaagt, aan het einde van de dag, kunnen onze ogen zich daarom minder snel aanpassen. Sommige kleurtonen en nuances gaan daarom verloren. Bij zonsopgang zijn onze ogen gewend aan het donker. Elke minieme kleurtoon en verschil in lichtsterkte kunnen we dan zien. Daarom observeren we, over het algemeen, zonsopgang beter dan zonsondergang.

Er is nog een verschil tussen zonsopgang en zonsondergang

Een ander verschil ligt ook in de menselijke aard, maar meer van de hele wereld om ons heen. Aan het einde van de dag is de wind vaak nog niet volledig gaan liggen. Bovendien is het de afsluiting van de dag, wanneer de meeste activiteiten plaatsvinden. Daarom is de luchtvervuiling rond zonsondergang sterker dan bij zonsopgang, en door de vaak aanwezige wind op meer plekken opmerkbaar. De lucht is niet zo fris en schoon en kan een wat meer heiig effect geven. Die kun je met het oog al vaak opmerken, en nog beter met een camera. Je kunt natuurlijk wel een polarisatiefilter gebruiken om de atmosferische waas te verminderen tijdens de dag en zonsondergang, maar waarschijnlijk blijft ‘ie wel zichtbaar. De lucht is rond zonsopgang op z’n schoonst. De ‘waas’ over je foto’s is bij zonsopgang dus absoluut minder.

Natuurlijk kun je die waas ook juist gebruiken voor je fotografie. Maar er zijn nog een aantal voordelen van zonsopgang ten opzichte van zonsondergang.

Zonsopgang ziet er anders uit dan zonsondergang op foto’s – de voordelen

Zonsondergang vindt plaats op het moment dat de meeste mensen wakker zijn. Ze zijn dus veel meer bekeken en drukker bezocht. Op plekken waar de zonsondergang het meest spectaculair is, zal het dringen zijn voor een plekje. Het zal moeilijker om mensen uit je foto te houden en het is opletten geblazen dat er niemand pontificaal voor je camera gaat staan. Bij zonsopgang zijn het, over het algemeen, alleen de enthousiastelingen die speciaal opstaan terwijl het buiten nog donker is. Er zijn minder mensen die elkaar meer respecteren omdat iedereen dezelfde moeite heeft genomen om daar te zijn. Praktisch maakt het dus ook flink wat verschil.

zonsopgang, zonsondergang, gouden uren

Vroeg op?

Esthetisch is er ook nog een punt. Bij zonsopgang wordt je vaker (helaas niet altijd) getrakteerd op een mooie nevel die over de grond hangt. Zeker in heuvel- of berglandschappen kan dit spectaculair uitpakken. Lage mist (nevel dampen) wordt namelijk veroorzaakt door een koele bodem die door de ochtendzon wordt opgewarmd. Je moet overigens wel snel zijn, want de zon laat de mist vrij snel verdampen als deze eenmaal op is.

Ziet zonsopgang er anders uit dan zonsondergang op foto’s? Ja. Kunnen we dat verschil zomaar zien? Waarschijnlijk niet. Wanneer je het eenmaal weet zullen de verschillen je wellicht opvallen. Heel misschien herken je ze op een plek die je door en door kent. Welke je kiest als je in de gouden uren wil fotograferen ligt aan jou: ben je een ochtendmens of een nachtbraker?!