Licht, witbalans en kleurtemperatuur

Om een mooie foto te kunnen maken, is het natuurlijk handig als de kleuren mooi uitkomen. Hiervoor is het goed om iets te begrijpen van licht, en dan met name van witbalans of kleurtemperatuur.

Licht is de basis voor fotografie: zonder licht geen foto. Maar licht komt in verschillende kleuren, al zien we dat zelf niet altijd.

cursus, online fotografie cursus, belichtingsdriehoek, ISO, diafragma, sluitertijd

Witbalans

Onze hersenen stellen zelf de witbalans in. Een wit vel papier ziet er binnen wit uit, maar buiten ook. Maar binnen en buiten heb je verschillende kleuren licht. Gewoon zonlicht is bijvoorbeeld wit licht, wat eigenlijk alleen maar wil zeggen dat het alle kleuren uit het kleurenspectrum bevat. Gloeilampen zijn roder en buitenlicht is vaak blauwer, afhankelijk van het tijdstip. Onze hersenen stellen zelf het verschil bij zodat we zowel binnen als buiten het witte vel papier als wit zien.
De camera heeft geen hersenen, maar die registreert gewoon het licht dat binnenkomt. Alles wat in je foto wit hoort te zijn, moet natuurlijk ook als wit weergegeven worden. Is dit niet het geval? Dan spreekt men van een kleurzweem. De kleurzweem verklaart ook gelijk waarom je foto soms blauwer of roder uitvalt dan de werkelijkheid is.
De witbalans corrigeert meteen de sfeer in de foto. Elke instelling heeft zijn eigen sfeer. Zo geeft de instelling ‘TL-licht’ een koele, blauwige kleur over de foto, terwijl de instelling ‘bewolkt’ meer voor een warme, gelige sfeer zorgt.

Kleurtemperatuur

De witbalans wordt gemeten met de kleurtemperatuur. Kelvin is de eenheid waarin kleurtemperatuur wordt uitgedrukt. De warmte (rood) of koudheid (blauw) van de keur van het licht wordt hiermee aangeduid. Een camera registreert alleen en kan dat soort kleurverschillen niet voor ons opheffen. Geler licht zal dus op een foto alles geler maken. Daarom kun je de witbalans instellen. Om dat beter te begrijpen, kun je deze video van Frank Zunneberg eens bekijken.

Met de witbalans, of kleurtemperatuur,  leg je dus eigenlijk aan de camera uit dat wit is bij welk licht. Maar je kan er ook creatief gebruik van maken. In het warme licht van een zonsondergang wil je misschien helemaal niet dat wit echt wit is. Het zou je hele foto een stuk blauwer maken, terwijl je juist die warmte op je foto wilde vastleggen. Daar kun je je witbalans op aanpassen, en misschien het effect nog extra aanzetten. Dankzij deze video weet je nu welke kleurtemperatuur je daarvoor kunt kiezen!