Wat doet het diafragma nu precies?

Het diafragma bepaalt hoeveel licht er op de sensor van je camera binnenkomt. Het is een soort pupil, die je groter en kleiner kunt maken.

Klinkt eenvoudig toch? In principe is het ook niet zo ingewikkeld. Het diafragma kan in grootte verschillen, en die grootte kun je als fotograaf zelf instellen. Het is wel goed om te begrijpen hoe het je foto beïnvloedt.

cursus, online fotografie cursus, belichtingsdriehoek, ISO, diafragma, sluitertijd

Het diafragma als onderdeel van de belichtingsdriehoek

De belichting van je foto kun je, in je camera, op drie manieren beïnvloeden:  met het diafragma, de sluitertijd en de ISO, ook wel de belichtingsdriehoek genoemd. Al deze elementen worden op een andere manier uitgedrukt Het concept ‘stops’ werd uitgevonden als een handige manier om de 3 elementen met elkaar te vergelijken.

Wat is f/getal?

De grootte van het diafragma wordt uitgedrukt in een f/getal en gemeten in stops. Een stop is een verdubbeling of halvering van de hoeveelheid licht dat de sensor van de camera bereikt bij het maken van een foto. Wanneer je het diafragma verder open zet, valt er meer licht op de sensor van je camera. De foto wordt dan lichter. Dit wordt uitgedrukt in een laag f/getal (bijvoorbeeld f/2.8). Maak je het diafragma iets nauwer, dan valt er minder licht op sensor en wordt je foto donkerder. Het f/getal wordt hoger (bijvoorbeeld f/11).

diafragma, scherptediepte

Stel het diafragma zelf in

De f/waarde kun je op de meeste camera’s instellen met het draaiwieltje. Zoek het eventueel op in de handleiding van je camera of Google even. Door je camera op diafragmaprioriteit te zetten (Av of A) kies je zelf het de diafragmaopening, en de camera kiest daarbij de andere belichtingsinstellingen. Een soort half-automatische stand dus. Natuurlijk kun je ook voor Manueel gaan (M), en alle belichtingsinstellingen zelf maken. Wanneer je door de zoeker kijkt en de ontspanknop half indrukt, komt je belichtingsmeter in beeld. Als het grote vierkantje in het midden staat, op 0, is je foto gemiddeld belicht; in de meeste gevallen is dat goed. Door aan het instelling wieltje te draaien kun je het diafragma groter maken (meer licht) of kleiner maken (minder licht).

Het effect van een groot of klein diafragma

De instelling van het diafragma bepaalt voor een groot deel hoe de scherptediepte in een foto is. Staat deze helemaal wijd open (het laagste f/getal)? Dan is de scherptediepte het kleinst. De achtergrond is dus wazig, onscherp. Knijp je de opening meer dicht (een hoger f/getal) dan wordt de scherptediepte groter. Een groter gedeelte van de achtergrond is nu ook scherp in je foto te zien. Welke instelling je kiest, is dus van belang voor het uiteindelijke resultaat van je foto.

diafragma, scherptediepte

Het diafragma is belangrijk in fotografie. Het zorgt ervoor dat je een goed belichte foto hebt, en dat de scherptediepte is zoals jij die wil. Niet onderschatten dus!