RAW of Jpeg: kun je een Jpeg minder goed nabewerken?

Het blijft een discussie: fotograferen in RAW of Jpeg. Vaak horen we het argument dat je Jpeg minder goed kunt nabewerken. Maar is dat ook zo?

RAW bestanden bevatten meer informatie en kun je dus achteraf goed nabewerken, zonder kwaliteitsverlies.  Niet alle professionele fotograferen fotograferen standaard in RAW. Ook pro’s kiezen regelmatig voor Jpegs. Maar is Jpeg nu wel of niet minder geschikt voor nabewerking? En kies je zelf nu voor RAW of Jpeg?

online fotografie cursus, fotografie cursus, online fotografie cursus gevorderden

RAW of Jpeg: nabewerken

Het is dan ook absoluut niet waar dat je Jpegs niet zou kunnen nabewerken: dat kan uitstekend. Het is handig om iets meer te begrijpen over het verschil tussen Jpeg en RAW bestanden, voor we daar verder op ingaan.

Op een Jpeg is compressie toegepast

Wanneer een foto op de camera in Jpeg gemaakt wordt, past de camera compressie toe. Dit betekent dat er een kleiner bestand uitkomt dan wanneer je een RAW foto maakt. Op de sensor van je camera wordt licht vastgelegd. De sterkte van het licht wordt gemeten, net als de kleur die gereflecteerd wordt. In een RAW formaat wordt die informatie allemaal opgeslagen. Bovendien wordt daar nog wat andere data aan toegevoegd, zoals witbalans en belichting. Bij een Jpeg wordt deze informatie uiteindelijk ook opgeslagen, maar de camera gaat er eerst mee rekenen. Uiteindelijk wordt er een conversie gemaakt, en informatie die door de camera niet nodig wordt geacht (omdat ons oog minder verschillen kan waarnemen dan de meeste sensors) wordt vereenvoudigd. De camera interpreteert als het ware wat we kunnen zien en wat niet, en laat wat details weg.

RAW, Jpeg, Jpg, bestandsformaat, RAW of Jpeg, RAW of Jpg

Compressie is helaas niet perfect

Soms is die interpretatie niet zo goed. De camera is natuurlijk een apparaat, met eentjes en nulletjes. Die gaat dus af op de informatie die hij leest en die ingeprogrammeerd zit. In sommige omstandigheden is de interpretatie die de camera maakt van een jpeg niet zo duidelijk. Dit gebeurt bijvoorbeeld wel eens bij een zonsondergang, waarbij de camera de kleuren op een bepaalde manier interpreteert die niet overeenkomt met wat jij zag. Of in elk geval met wat jij in je foto zou willen zien. Hetzelfde geldt voor witbalans. Zijn er verschillende kleurtemperaturen in een foto, bijvoorbeeld in een verlichte ruimte waarin ook een raam zit, dan kan de keuze van de camera wel eens anders zijn dan de keuze die je zelf zou maken.

Jpeg nabewerken: minder goed dan RAW

Is alles dan verloren als je Jpegs hebt, die niet helemaal naar je zin zijn? Absoluut niet. We stelden net al vast dat je Jpegs prima kunt nabewerken. Je kunt in principe dezelfde toepassingen doen als op een RAW bestand: de witbalans aanpassen, lichter of donkerder maken (tot op zeker hoogte), met maskers werken, etcetera. Wat belangrijk is, is wat je met de foto gaat doen wanneer die klaar is. Met een RAW bestand, waarin meer informatie ligt opgeslagen en je aanpassingen kunt maken zonder kwaliteitsverlies, houd je een kwalitatief beter bestand over. Maar voor de meeste fotografen, die foto’s online delen of laten printen voor in hun huiskamer, of verkopen aan klanten die ze op een mooi canvas laten drukken, is dat verschil helemaal niet waarneembaar! Pas wanneer je je foto uitvergroot op een billboard of op een grote poster laat afdrukken, is het wellicht te zien dat je kwaliteit bent verloren door een Jpeg na te bewerken in plaats van een RAW bestand.

RAW, Jpeg, Jpg, bestandsformaat, RAW of Jpeg, RAW of Jpg

Welke kies ik nu?

Het is helemaal aan jou welke je kiest. RAW bestanden zijn groter, en nemen dus meer plaats in op je geheugenkaarten en op de harde schijf van je computer. Sommige fotografen willen werken met de meeste informatie die er is, om zoveel mogelijk kanten op te kunnen zonder daarbij iets aan kwaliteit te hoeven inleveren. Sommige fotografen kunnen ook met minder uit de voeten. RAW bestanden zijn zwaarder en het kan daarom langer duren om ze te laden en na te bewerken, zeker als je niet zo’n hele goede computer hebt. Sommige fotografen maken een foto in beide bestandsformaten (dit kan je in je menu instellen) en kiezen er een aantal uit die ze in RAW willen hebben. De rest bewaren ze alleen in Jpeg.

De discussie van RAW of Jpeg zal blijven, want er is geen ‘goed’ of ‘slecht’ antwoord. Er zijn alleen meningen, en vele fotografen betekent vele meningen. Ga je liever aan de slag met Jpeg? Dan maakt je dat in elk geval geen mindere fotograaf!

Lees meer over RAW en Jpeg: Hoe maakt je camera een Jpeg
Of over nabewerken: Lightroom kent geen geheimen met deze zes handige trucs!