Leren: hoe ontstaat een lensflare

Een lensflare kun je bewust in je foto opnemen, of hij kan er onbedoeld in sluipen. In beide gevallen is het goed om te weten hoe een lensflare, of zonneflare, ontstaat.

Welk seizoen het ook is, het zonnetje kan altijd schijnen. Je kunt dus ook het hele jaar door een lensflare krijgen in je foto. De één houdt van flares en zoekt ze bewust op, voor het zomerse, dromerige effect. De ander vindt een foto onmiddellijk mislukt.

Wat is een lensflare

Soms zie je in een foto zonnestralen of een soort gloed. Vaak beslaan ze een groot deel van het beeld, in een hoek door de compositie heen. In veel gevallen zijn er ook bollen te zien. Af en toe komen er zelfs wat kleuren tevoorschijn, een beetje als een regenboog. Dat is een lensflare.

cursussen, online cursus fotografie

Wanneer zie je een lensflare in je foto

Lensflares ontstaan wanneer een sterke lichtbron, meestal de zon, in een bepaalde hoek op je lens valt. De lichtbron (dat kan elke sterke lichtbron zijn, bijvoorbeeld ook een  lantaarnpaal) bevindt zich aan de voorkant van je camera. De lichtbron hoeft niet perse in de compositie opgenomen te zijn, maar wanneer het licht de voorkant van je objectief bereikt – en dus niet geblokkeerd wordt door een obstakel – kan het al een flare veroorzaken.  

Je lens

De woorden ‘lens’ en ‘objectief’ worden vaak door elkaar heen gebruikt, maar met lens bedoelen we in dit geval het glas.  Een objectief bestaat namelijk uit verschillende glazen delen, die lenselementen genoemd worden. Per objectief verschilt het aantal, zoomobjectieven hebben er over het algemeen meer dan objectieven met een vaste brandpuntsafstand. In principe is een lensflare het licht wat tussen verschillende de elementen in het objectief wordt weerkaatst en uiteindelijk alsnog op de sensor terecht komt, meestal als een bolletje. Hoe meer elementen er in het objectief zitten, hoe groter de kans op een lensflare.
Wanneer je gebruikt maakt van filters, zoals UV filters, kan het effect van een lensflare nog worden versterkt. De flare ontstaat immers door het weerkaatsen tussen verschillende elementen in het objectief en daar het extra filter is er een extra kans op reflectie.

Niet altijd zichtbaar

Je kunt een lensflare niet altijd zien wanneer je door de zoeker kijkt. Maar is de zon (of een andere sterke lichtbron) niet achter je, dan moet je er rekening mee houden dat er een lensflare in je foto kan komen. Soms is het door je zoeker al duidelijk, maar check af en toe je foto’s goed op het LCD scherm.

Geen liefhebber van lensflare?

Je kunt lensflares op verschillende manieren voorkomen. Een kleiner diafragma (groter f/getal) kan helpen. Je lens goed schoonmaken is ook een goed idee, want soms stof of vlekjes op de voorkant kunnen ook flares aanwakkeren. Een lenskap kan helpen, als de lichtbron buiten beeld is. Of je kunt je hand gebruiken om de lens af te schermen. Ook kun je wellicht gewoon ergens anders gaan staan. Wanneer je zelf in de schaduw staat, of in elk geval je camera zich in de schaduw bevindt, heb je geen last van lensflare.

Wel een liefhebber?

Dan kun je je de komende dagen uitleven! Een lensflare geeft een zachte sfeer aan je foto, en bovendien een zonnig en zomers gevoel. Natuurlijk moeten ze niet het onderwerp van de foto uitwassen, maar het kan hartstikke goed uitpakken. Here comes the sun!

Beginnend fotograaf? Lees dan ook: Leer meer over het diafragma en stops